Vanaf maart 2023 zijn alle steden en gemeenten in Vlaanderen verplicht om een deontologische commissie op te richten die moet toezien op de verantwoorde invulling van de lokale politieke mandaten. De leidraad voor deze verantwoorde invulling wordt vastgelegd in een reeds sinds 2007 verplichtte deontologische code voor mandatarissen.
De huidige deontologische code dateert reeds van 2008 en de bepalingen m.b.t. de samenstelling van een deontologische commissie zijn niet langer actueel.
Het is dan ook aangewezen om in eerste orde een geactualiseerde deontologische code vast te stellen, inclusief de nieuwe verplichte oprichting van een deontologische commissie. Na goedkeuring van deze deontologische code kan dan de samenstelling van de effectieve commissie worden voorgelegd op de eerstvolgende OCMW-raad.
De deontologische code geeft lokale mandatarissen een kader waarbinnen ze hun mandaat moeten uitoefenen. De samenleving stelt, terecht, hoge eisen aan mandatarissen. Als lokaal geëngageerd politicus is men kwetsbaar. De deontologische code is in de eerste plaats dan ook niet gemaakt om te bestraffen, maar om een veilige omgeving te creëren waarbinnen de lokale mandatarissen moeten werken. De code is een algemene leidraad voor lokale mandatarissen om deontologisch zorgvuldig te kunnen handelen bij de uitoefening van het mandaat. Dit handelen steunt op de volgende waarden:
De deontologische code is thematisch opgebouwd en voorziet naast de inleidende en algemene bepalingen een leidraad m.b.t. volgende thema's:
Onderlinge omgang en afspraken over vergaderingen
Tot slot voorziet de deontologische code ook bepalingen over de naleving van de code. Zoals sinds kort wettelijk verplicht, wordt in dit hoofdstuk dan ook de oprichting, samenstelling en werking van een deontologische code voorzien. Wettelijk is voorzien dat elke verkozen fractie uit de raad minstens 1 vertegenwoordiger heeft in de deontologische commissie en dat de commissie wordt voorgezeten door de voorzitter van de raad. Leden van deontologische commissie mogen geen presentiegeld ontvangen voor de zittingen van deze commissie.
Binnen het lokaal bestuur dient er een afzonderlijke deontologische code te worden aangenomen door de gemeenteraad en OCMW-raad, daar beiden een aparte rechtspersoonlijkheid zijn. Het is echter aangeraden voor beide entiteiten dezelfde code te hanteren en de deontologische commissie op dezelfde wijze samen te stellen. Het is hierbij een vrije keuze om al dan niet dezelfde vertegenwoordigers af te vaardigen in beide commissies, al blijven het ook in het geval van identieke samenstelling wel steeds 2 afzonderlijke commissies.
Conform de samenstelling van de raad van bestuur van het AGB van Edegem wordt er gekozen voor een deontologische commissie bestaande uit 12 leden, met een evenredige verdeling van het aantal vertegenwoordigers op basis van de geldende zetelverdeling in de raad.
De geactualiseerde deontologische code is gebaseerd op het model van VVSG, die hiervoor samenwerkten met 'Governance & Integrity België.
Decreet van 3 februari 2023 tot wijziging van het decreet lokaal bestuur m.b.t. de verplichte oprichting van een deontologische commissie bij de raad.
De raad keurt de deontologische code in bijlage, met inbegrip van de oprichting van een deontologische commissie goed.