2022_GR_00016 - patrimonium - restauratie Hangar 23 Fort 5: bestek, raming en gunningswijze - goedkeuring

Het beheersplan Onroerend Erfgoed Fort 5 werd goedgekeurd op 26 juni 2017. Het beheersplan is geldig voor 20 jaar en beschrijft werkzaamheden en beheersmaatregelen voor het behoud of herstel van het bouwkundig patrimonium in Fort 5. Eén van de acties is de restauratie van Hangar 23. 

In november 2017 keurde de gemeenteraad de studieopdracht goed voor de begeleiding van de renovatie van het zuidelijk deel van hangar 23.
In september 2018 keurde de gemeenteraad een bijkomende studieopdracht goed voor de bijkomende stabiliteitswerken van hangar 23.

De studieopdracht is gegund aan Origin en bestaat uit de opmaak van het voorontwerp, erfgoedpremiedossier, stedenbouwkundige aanvraag, uitvoeringsdossier, begeleiding van de aanbestedingsprocedure tot en met de werfopvolging.

Origin diende een eerste erfgoedpremiedossier in van Hangar 23 Noord en Zuid, inclusief stabiliteitswerken, voor de werken:

• de vervanging van de aangetaste spanten van H23 Zuid en Noord.
• de vervanging van de gootconstructie.
• de renovatie van de oost en westgevel: de verzakte gevels worden opnieuw opgebouwd, waarbij ook de openingen (poorten en ronde ramen) in hal Zuid hersteld worden. De poorten blijven in houtwerk.
• de renovatie van de zuidgevel: 8 raamopeningen worden naar onder toe geopend en voorzien van stalen poorten. Alle raamopeningen worden voorzien van een transparant traliewerk. Het glaswerk (de nog resterende resten) wordt volledig verwijderd.
• aanpassing van de riolering. 

In oktober 2020 keurde Onroerend Erfgoed dit dossier, geraamd op 785 210 EUR, goed voor een premie van 478 367,11 EUR (met een premiepercentage van 80%) (zie "RamingOEpremie1 goedgekeurd" en "brief OEpremie1 goedkeuring" in bijlage). De stalen poorten en riolering zijn niet premiegerechtigd. 

Omdat in hal Noord enkel de stabiliteit en het dak was voorzien en om een goede invulling te kunnen geven aan de opslagruimte voor een nog te bekijken herbestemming, heeft Origin een tweede erfgoedpremiedossier voor hal Noord verder uitgewerkt voor de werken:

• demonteren van de aanbouw (gasmeterlokaal en opslag bijengilde) achter de Zout Hangar. Deze aanbouw staat in het beheersplan als storend af te breken gebouw. 
• verwijderen planten, behandelen en reinigen muren van de Noord Hangar, herstel baksteenmetselwerk, opmetsen segmentbogen en invoegen in Noord en Zuid Hangar, cementeren buiten plint en schilderwerken binnenmuren in hangar Noord
• nieuwe ramen in de Noordgevel en herstel diefijzers, nieuwe bovenramen (met glas) in de  oost- en westgevel Noord en Zuid. 
• nieuwe poorten en aanpassen poorten in hun oorspronkelijke toestand in Hangar Noord. 
• extra stalen "lichtdichte" luiken bij de 8 stalen poorten in de Zuidgevel en "lichtdichte" luiken bij de bovenramen om minder lichtvervuiling naar buiten toe te creëren
• vervangen van extra gordingen in de Noord- en Zuidhangar, zoals opgegeven in de stabiliteitsverslag. 
• demonteren van de binnenmuur tussen Hangar West (zoutopslag) en Hangar Oost (opslag kerstverlichting, AVES, ...) nodig voor de dakvernieuwing.
• opvang hemelwater door een infiltratiesysteem, een regenwaterput van min 15 000 liter voor de toiletten van de Bioklas, inspectieputten en een wady voor infiltratie met overstort naar de Fortvijver. Dit is niet premiegerechtigd bij Onroerend Erfgoed. In het hemelwaterplan van het Fort, opgemaakt door Waterlink en Aquafin, wordt aangeraden om al het regenwater van de gebouwen te herbruiken of te infiltreren in de bodem.

Dit tweede erfgoedpremiedossier is geraamd op 678 241,15 EUR (zie "RamingOEpremie2 on hold" in bijlage). Wegens:

• de grote kost
• er slechts een maximum premie van 150 000 EUR kan verkregen worden. Door de gewijzigde regelgeving voor erfgoedpremies is nu de standaardprocedure van toepassing (per kalenderjaar kan max. 250 000 EUR  in aanmerking komen voor een premie, met een max. van 500 000 EUR voor werken over  5 jaar). In het dossier zou 304 604,60 EUR in aanmerking kunnen komen voor een premie. De kost voor de gemeente is dan 528 241,15 EUR.
• er nog geen concrete invulling gekend is. Hangar 23 ligt in Fort 5 in de Speciale Beschermingszone (SBZ) van het Natura 2000 netwerk ‘BE2100045- Historische fortengordels van Antwerpen als vleermuishabitats’ (deelgebied 21). Voor de keuze van de invulling van Hangar 23 moet hiermee rekening worden gehouden, eventueel dient een passende beoordeling opgemaakt te worden.

is beslist om enkel de nodige posten uit te voeren: de noodzakelijke stabiliteitswerken, demontage houten binnenmuur en opvang van het hemelwater. Deze extra posten zijn niet premie gerechtigd (uitgezonderd het weghalen van de houten binnenmuur) met een totale kost van 85 952,83 EUR (incl BTW). (zie "Raming totaal" in bijlage)
Er zal dus geen tweede erfgoedpremiedossier worden ingediend. Dat kan later, als de invulling van hangar Noord gekend is. 

De omgevingsvergunning, opgemaakt door Origin, is opgesteld voor het eerste erfgoedpremiedossier, inclusief deze extra posten,  en is klaar om in te dienen. Een passende beoordeling is verplicht opgemaakt en toegevoegd bij de technische bepalingen van de aanbesteding. Deze moet bij de omgevingsvergunning nog goedgekeurd worden door het ANB.

Ook het aanbestedingsdossier (in bijlage) is opgesteld voor het eerste erfgoedpremiedossier, inclusief deze 3 laatste posten.

• De aanbesteding gebeurt volgens de openbare procedure. 
• Er is 1 gunningscriterium: de prijs. 
• Er is 1 verplichte plaatsbezoek voorzien  rond 3 en 10 maart. Zie bijlage Administratieve bepalingen. 
• De technische bepalingen en meetstaat in het bestek zijn volgens het erfgoedpremiedossier1 uitgewerkt, inclusief de 3 extra posten (zie bijlagen). 
• Opvang van het hemelwater wordt als verplichte optie voorzien in het bestek. Het Agentschap Onroerend Erfgoed moet hier nog een toelating voor geven met een wachttermijn van 30 dagen. De gemeente behoudt het recht om deze optie niet te gunnen. 
• Het veiligheids- en gezondheidsplan is toegevoegd (zie V&G-Plan in bijlage)

Publicatie heeft plaats op 24 februari, indienen offertes op maandag 4 april.
Na de goedkeuring van de omgevingsvergunning, met een wachttermijn van 60 dagen, kan het volledige dossier dan gegund worden half april.
Voor de standstill periode wordt 1,5 maand ingepland wegens grote wachttermijnen bij bestelling van materialen.
De restauratie kan dan in juni starten en zal 10 maanden à 1 jaar in beslag nemen.

De totale Raming  (zie in bijlage "Raming totaal.pdf") voor de aanbesteding van de restauratie van de buitenschil van Hangar 23  (grondoppervlakte is 3 298 vierkante meter) : 

Decreet van 12 juli 2013 betreffende het Onroerend Erfgoed, van kracht vanaf 1 januari 2015.
Voor monumenten, stads- of dorpsgezichten, landschappen en archeologisch erfgoed is de juridische grondslag het Decreet Onroerend Erfgoed en het bijbehorend Besluit Onroerend
Erfgoed. Het Onroerenderfgoeddecreet en -besluit bevatten de werkinstrumenten om te beschermen en te beheren.

Besluit van de Vlaamse Regering van 16 mei 2014 betreffende de uitvoering van het Onroerenderfgoeddecreet van 12 juli 2013, van kracht vanaf 1 januari 2015.
Dit besluit geeft uitvoering aan het Decreet Onroerend Erfgoed van 12 juli 2013.

Wet inzake overheidsopdrachten van 17 juni 2016