Op 18 oktober 2016 besloot de Raad voor Maatschappelijk Welzijn om de poetsdienst met dienstencheques (personeel én cliënteel) over te dragen aan een extern schoonmaakbedrijf met behoud van een regieopdracht voor het OCMW waarbij het extern bedrijf als "partner" optreedt maar het OCMW voor de cliënt de gesprekspartner (facturatie, algemene intake, huisbezoek, inschakelen andere hulpverlening) blijft. De reden hiertoe was het groeiend financieel tekort.
De Raad voor Maatschappelijk Welzijn gunde op 17 januari 2017 de overheidsopdracht "privatisering van de poetsdienst met dienstencheques" aan het bedrijf Dienstenaanhuis, met maatschappelijke zetel te Baron Ruzettelaan, 182 te 8310 Brugge.
Hij machtigde tevens de secretaris om samen met de financieel beheerder en de coördinator thuiszorgdiensten een ontwerp van samenwerkingsovereenkomst te onderhandelen en deze ter goedkeuring voor te leggen aan de Raad.
Er moet een onderscheid gemaakt worden tussen:
1. de samenwerkingsovereenkomst: hierin worden afspraken gemaakt over de regierol van het OCMW en hoe die zich verhoudt tot de dienstverlening van Dienstenaanhuis m.b.t. de poetshulp via dienstencheques.
2. de overname-overeenkomst: hierin worden vooral de modaliteiten rond de overname van het personeel vastgelegd.
Aangezien het hier gaat om een overdracht van de volledige poetsdienst met dienstencheques, is OCMW Edegem gebonden door de Europese Richtlijn 2001/23/EG inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten betreffende het behoud van de rechten van de werknemers bij overgang van ondernemingen, vestigingen of onderdelen van ondernemingen of vestigingen.
Artikel 3 van de Europese Richtlijn 2001/23 luidt als volgt :“1. De rechten en verplichtingen welke voor de vervreemder voortvloeien uit de op het tijdstip van de overgangbestaande arbeidsovereenkomst of arbeidsbetrekking, gaan door deze overgang op de verkrijger over.
De lidstaten kunnen bepalen dat de vervreemder en de verkrijger na het tijdstip van de overgang hoofdelijk aansprakelijk zijn voor de verplichtingen welke vóór het tijdstip van de overgang voortvloeien uit een op het tijdstip van de overgang bestaande arbeidsovereenkomst of arbeidsbetrekking.
3. Na de overgang handhaaft de verkrijger de in een collectieve overeenkomst vastgelegde arbeidsvoorwaarden in dezelfde mate als in deze overeenkomst vastgesteld voor de vervreemder, tot op het tijdstip waarop de collectieve overeenkomst wordt beëindigd of afloopt, of waarop een andere collectieve overeenkomst in werking treedt of wordt toegepast.
De lidstaten kunnen het tijdvak waarin de arbeidsvoorwaarden moeten worden gehandhaafd beperken, mits dit tijdvak niet korter is dan één jaar.
4. a) Tenzij de lidstaten anders bepalen, zijn de leden 1 en 3 niet van toepassing op de rechten van de werknemers op ouderdomsuitkeringen, invaliditeitsuitkeringen of uitkeringen aan nagelaten betrekkingen uit hoofde van voor één of meer bedrijfstakken geldende aanvullende stelsels van sociale voorzieningen welke bestaan naast de wettelijke stelsels van sociale zekerheid van de lidstaten.
b) Zelfs indien zij overeenkomstig het bepaalde onder a) niet bepalen dat de leden 1 en 3 van toepassing zijn op dergelijke rechten, stellen de lidstaten de nodige maatregelen vast om de belangen van de werknemers, alsmede van de personen die de vestiging van de vervreemder reeds hebben verlaten op het tijdstip van de overgang in de zin van artikel 1, lid 1, te beschermen met betrekking tot hun verkregen rechten of rechten in wording op ouderdomsuitkeringen, met inbegrip van uitkeringen aan nagelaten betrekkingen, uit hoofde van de in het bepaalde onder a) van dit lid bedoelde aanvullende stelsels.”
In de Belgische regelgeving (noch in artikel 229 OCMW-decreet, noch in CAO32bis) wordt geen tijdvak voorzien waarbinnen de arbeidsvoorwaarden moeten worden behouden.Wetende dat het contractueel overheidspersoneel de Europese Richtlijn 2001/23 rechtstreeks kan inroepen voor de rechtbanken, gaan we ervan uit dat de overgangsregeling minstens één jaar moet duren.
Bijgevolg worden de betrokken werknemers en de arbeidsovereenkomsten van de betrokken werknemers, met inbegrip van al de rechten en verplichtingen welke daaruit voor de overdrager voortvloeien op het tijdstip van de overgang, van rechtswege overgedragen naar de overnemer.
Concreet betekent dit dus:
- dat de werknemers automatisch in dienst treden van de overnemer, zonder onderbreking in hun contract, alsook zonder dat hun toestemming daartoe vereist is en
- dat de individuele arbeidsovereenkomst wordt overgedragen in de staat waarin deze zich bevindt op het ogenblik van de overgang.
OCMW Edegem is er zich van bewust dat de arbeidsvoorwaarden in de privésector een stuk lager liggen -anders was er nooit zo’n financieel tekort ontstaan- maar wil zorgen voor een warme overdracht van haar personeel aan de nieuwe DC-onderneming.
We onderscheiden hierbij onze informatieplicht t.a.v. de eigen vakbonden enerzijds en de onderhandelingen anderzijds.
De Europese Richtlijn verplicht ons om de vakbonden en het personeel te informeren. Dit is een voorwaarde om tot de privatisering te kunnen beslissen. Met de vergaderingen van het Basisoverlegcomité van 19 september en 12 oktober ll. en de infovergadering voor het personeel van 30 september heeft OCMW Edegem deze informatieplicht vervuld. Op 18 oktober vond een ontbijtvergadering plaats met alle poetsmedewerkers waarop we zo goed mogelijk hebben geantwoord op de door hen gestelde vragen. Het management heeft zich geëngageerd om de poetsmedewerkers over het verder verloop van de privatisering te informeren.
Daarnaast zijn er de onderhandelingen over de modaliteiten van de overgang. Dit bevat twee luiken: een eerste luik is het aanhouden van de huidige arbeidsvoorwaarden gedurende het eerste jaar na de overgang en een tweede luik de onderhandelingen over de arbeidsvoorwaarden na afloop van dat eerste jaar.
In de beoordelingscriteria in het bestek voor de marktbevraging zoeken we naar de best mogelijke werkgever. Dit wil zeggen dat we naar een DC-onderneming zoeken die qua arbeidvoorwaarden en HR-beleid zo dicht mogelijk ligt bij dezen van OCMW Edegem. Daarnaast wordt ook gepeild naar de manier waarop een geïnteresseerde DC-onderneming de (geleidelijke) overgang naar de nieuwe arbeidsvoorwaarden wil realiseren. Zoals gezegd, wil OCMW Edegem hierin zijn verantwoordelijkheid ook nemen en voorziet het een budget voor de handhaving van arbeidsvoorwaarden tijdens het eerste jaar na de overdracht zoals voorzien door de Europese Richtlijn.
Na de gunning van de privatisering aan Dienstenaanhuis hebben we met de eigen vakbonden, de nieuwe werkgever en diens vakbonden een collectieve overeenkomst gesloten over de (geleidelijke) aanpassing van de arbeidsvoorwaarden. In de overname-overeenkomst wordt nauwkeurig bepaald wie welke verplichtingen op zich neemt m.b.t. deze (geleidelijke) aanpassing van de arbeidsvoorwaarden.
De Raad voor Maatschappelijk Welzijn neemt kennis van de stand van zaken in het dossier.
De Raad voor Maatschappelijk Welzijn stelt de goedkeuring van de samenwerkings- en overnameovereenkomst met Dienstenaanhuis uit tot de vergadering die volgt op de afwerking van de onderhandelingen met de vakbonden.